Geologie

Uit Weet Magazine: Op expeditie in de diepzee

op

Na zijn geslaagde afdaling naar 11 kilometer diepte – slechts één keer was dat eerder gedaan – lichtte onderzoeker James Cameron een tipje van de sluier van wat hij zag. In een persconferentie zei hij dat hij landde in een „zachte, bijna geleiachtige vlakte.” Tijdens die rit zag hij geen vissen of andere levende wezens die groter waren dan tweeënhalve centimeter. „De enige vrije zwemmers die ik tegenkwam, waren vlokreeftjes.” Dat zijn kreeftjes die op garnalen lijken en zich voeden met wat er op de bodem ligt.

Duik in de diepte
Wat Cameron nog meer zag, verklapt hij niet. De krenten in de pap bewaart hij voor de reportage die later dit jaar wordt uitgezonden. Om alvast meer te weten over het spectaculaire leven in de diepzee, kun je ook bij andere deskundigen terecht. Bij Marc Lavaleye bijvoorbeeld. Hij werkt al dertig jaar als marien bioloog bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) en weet veel over het diepzeeleven te vertellen. ‘Duik’ samen met hem af naar de diepte en hoor wat je zoal ziet als je in een duikboot plaatsneemt…
Foto 1: de Fangtooth, een bijzonder schepsel dat leeft diep in de zee.


Naar de bodem

Als je diep naar de bodem afstevent, valt het op dat er een grote variëteit aan diersoorten te zien is. Van spectaculaire beesten als de reuzeninktvis (zie foto 2) tot de meer standaard uitziende dieren zoals de rattenstaart en de zeekomkommer. Volgens Lavaleye kom je deze twee diersoorten altijd tegen op bodems tot 6000 meter.
Rattenstaarten zijn vissen die wel anderhalve meter lang kunnen worden. Ze zwemmen boven de bodem en eten daar alles op wat er aan aas en kleine beestjes te halen is. Ze hebben een grote kop, bek en ogen. Hun naam danken ze aan hun slanke lichaam, dat naar de staart toe steeds verder versmalt. De korte, rafelige vinstralen op de staart lijken op de haren op een rattenstaart.
– Zeekomkommers kunnen in de diepzee bijna een meter lang worden en enkele kilo’s zwaar. Hun lijf bestaat voor het grootste deel uit een stevige, oneetbare, blauwe of paarse gelei . Het zijn ‘de stofzuigers van de zee’. Ze schrapen met hun korte tentakels het bovenste laagje van de zeebodem af. Hun kruipsporen lijken sterk op bandensporen.

Foto 2: Reuzeninktvis

Nog veel te ontdekken
Van alle diepzeeën op aarde is nog maar 10% in kaart gebracht. Er is dus nog veel te verkennen? „Ja,” antwoordt Lavaleye. „We beginnen nu een aardige slag te slaan met het in kaart brengen van het reliëf van de oceaanbodem. We maken daarbij gebruik van multi beams. Met deze speciale apparatuur kunnen we een reeks geluidssignalen in een waaiervorm uitsturen en ontvangen. Zo kun je tijdens het varen wel een kilometer brede strook van de diepzeebodem visualiseren. Rond Ierland en Noorwegen is op die manier al een groot deel van de diepzee in kaart gebracht.”  Het reliëf van de diepzeebodem wordt steeds duidelijker. Daarentegen wordt er maar weinig onderzoek gedaan naar het vinden van nieuw leven in de diepzee. Lavaleye is één van de weinige deskundigen. „Eén van de eerste mensen die de diepzee verkende, was Beebe. In 1934 ging hij in een stalen kogelvormige ‘bathysphere’ met een raampje erin naar 800 meter diepte. Foto 3: Spookvis De kogel, waar Beebe met nog iemand anders in zat, liet men aan een kabel vanaf een schip langzaam zakken. Tijdens deze riskante afdaling heeft Beebe nauwkeurig beschreven wat hij zag. Hieronder zaten vissen die daarna nooit meer zijn gezien. Het kan natuurlijk zijn dat Beebe een rijke fantasie had, maar het kan ook dat hij toen hele bijzondere dieren zag die we nog niet kennen. We weten het niet.”  Meer weten? Het toont aan hoe weinig onderzoek er gedaan wordt naar het leven in de diepzee. Nog steeds zijn er wereldwijd maar een handjevol specialisten, die zich ermee bezighouden. Daarentegen wordt er wel veel geld uitgegeven aan het vinden van nieuw leven in het heelal.
Foto 4: Barreleye-fish
 Vreemd eigenlijk. Als je een duik in het diepe neemt, is de kans vele malen groter dat je nieuwe levensvormen ontdekt. Een prehistorisch gewaand dier misschien? Of een mythisch monster, zoals Loch Ness? Zo vreemd zou het niet zijn. Door de vondst van de reuzeninktvis is één legendarisch zeedier mogelijk al verklaard: Kraken. Dit monster wordt gezien als een overdrijving van waarnemingen van reuzeninktvissen door zeelieden. Misschien dat Nessie een vergelijkbare oorsprong heeft?

Meer weten over het leven in de diepzee? Je leest het in Weet Magazine nummer 15.

Vul hieronder uw gegevens in

Let op! Vul alle vereiste vakjes in, anders wordt je oplossing niet verzonden. Pas als je een bevestigingsmail van ons ontvangen hebt, weet je zeker dat je inzending goed is aangekomen bij Weet Magazine.


 

<script src=”https://ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/1.11.0/jquery.min.js“></script> <script type=”text/javascript” src=”https://webforms.aboportal.nl/Form/areas/frontend/scripts/iframeResizer.min.js“></script> <script> jQuery(function($){ $(“.AboIframeabonneerACTIE4″).iFrameResize([{ autoResize: true, enablePublicMethods: true, sizeWidth: false, log: true, interval: 36, checkOrigin: false }]); }) </script> <iframe id=”AboIframeabonneerACTIE4″ class=”IframeSizeVer AboIframeabonneerACTIE4″ src=”https://webforms.aboportal.nl/Form/abonneer/weetmagazine-ACTIE4/nl-BE?stylesheet=/Form/Areas/FrontEnd/Content/CSSalt/weetmagazine.css&codekorting=hide” width=”100%” frameborder=”0″ scrolling=”no”></iframe>

 

MACHTIGING AUTOMATISCHE INCASSO

Vul hieronder uw gegevens in.

Let op! Vul alle vereiste vakjes in, anders wordt je oplossing niet verzonden. Pas als je een bevestigingsmail van ons ontvangen hebt, weet je zeker dat je inzending goed is aangekomen bij Weet Magazine.


 

 

MACHTIGING DIGITALE FACTUUR

Vul hieronder uw gegevens in.

Let op! Vul alle vereiste vakjes in, anders wordt je oplossing niet verzonden. Pas als je een bevestigingsmail van ons ontvangen hebt, weet je zeker dat je inzending goed is aangekomen bij Weet Magazine.