Algemeen

Uit Weet Magazine: Kon Mozes al schrijven?

Door

op

Sinds het begin van de historische Bijbelkritiek twijfelt men aan de ouderdom en de betrouwbaarheid van de boeken van de Bijbel. Een van de pijlen richt zich op de schrijfkunst: kunnen de Bijbelboeken wel zo oud zijn als men altijd dacht? Mozes, die in de traditie de auteur van de eerste vijf Bijbelboeken is, kon – als hij al had bestaan – vast nog niet schrijven! Maar… is dat zo? Hoe sterk staat die bewering?

Er was een tijd dat de mens nog niet schreef en las. In de lage landen was dat zo tot aan het begin van de jaartelling. In het Nabije Oosten waren ze er vroeger bij; daar schreef en las men duizenden jaren eerder. Het schrift is er zelfs uitgevonden. De Bijbel heeft dan ook héle oude ‘papieren’.

Oudste schrifttekens
Moderne uitvindingen staan meestal op naam van een bepaald persoon, maar van vroege uitvindingen, zoals het wiel, zijn de uitvinders doorgaans onbekend. Dat is ook het geval met het schrift. Wel is duidelijk dat de oudste schrifttekens ongeveer tegelijkertijd op verschillende plaatsen in het Nabije Oosten opduiken. Het lijkt er dan ook op dat allerlei mensen daar ongeveer gelijktijdig zijn gaan schrijven. Dat gebeurde volgens de seculiere tijdrekening rond 3000 v.Chr. of zelfs een paar honderd jaar eerder, in de periode die wel de Vroege Bronstijd wordt genoemd.
Een van de steden waar de oudste schrifttekens zijn gevonden, is Uruk, dat in de Bijbel (Genesis 10:10) ‘Erech’ wordt genoemd. Dat was een grote stad in het zuiden van Mesopotamië, in het huidige Irak. Andere plaatsen waar zulke vondsten zijn gedaan – en die ook in de Bijbel worden genoemd – zijn Ninevé en Susa(n).
De eerste schrifttekens uit Egypte dateren volgens de seculiere tijdrekening ook van ongeveer 3000 v.Chr. Je vraagt je misschien af wie er het eerst konden lezen en schrijven: de mensen in Mesopotamië of de Egyptenaren? De deskundigen zeggen niet dat je voor een bepaald volk kunt kiezen. Ze denken dat het schrift ongeveer tegelijkertijd op meerdere plaatsen is bedacht.

Dit is het eerste stuk van het artikel Kon Mozes al schrijven? uit het oktobernummer van Weet. Wil je meer lezen? Neem dan een abonnement op Weet Magazine.

Aanbevolen